Цифрлық құқықтар және медиа құқығы саласындағы сарапшыны іріктеу туралы хабарландыру

«Құқықтық саясатты зерттеу орталығы» қоғамдық қоры (LPRC) «Өзбекстандағы цифрлық құқықтар жөніндегі медиабастама» (UDRMI) жобасын іске асыруға қатысу үшін цифрлық құқықтар және медиа құқығы саласындағы сарапшыны іріктеу туралы хабарлайды.
Жетекші ұйым және үйлестіруші: Өзбекстан Республикасының Заманауи журналистиканы дамыту орталығы (MJDC)
Бірлесіп іске асырушы серіктес: «Құқықтық саясатты зерттеу орталығы» қоғамдық қоры (LPRC)
Қауымдасқан серіктес: «ISTIQBOLLI AVLOD» республикалық әлеуметтік-ақпараттық орталығы, Өзбекстан
Қаржыландыру: Еуропалық Одақ.

Жоба Өзбекстанда цифрлық құқықтарды ілгерілетуге, БАҚ өкілдерінің, үкіметтік емес коммерциялық емес ұйымдардың (ҮЕҰ), азаматтық белсенділердің, заңгерлер мен адвокаттардың кәсіби білімі мен практикалық дағдыларын арттыруға, сондай-ақ цифрлық ортада адам құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі кәсіби диалогты дамытуға бағытталған.
Сарапшы жекелеген білім беру іс-шараларын дайындау және өткізу, практикалық материалдар мен әдістемелік құралдардың бөлімдерін әзірлеу, сондай-ақ жобаның тиісті бағыттарын сарапшылық және консультациялық сүйемелдеу үшін тартылады.
Жұмыстың болжамды бағыттары мыналарды қамтиды:
- A1.1. Цифрлық құқықтар жөніндегі медиаакадемия — журналистерді, блогерлерді және БАҚ-тың басқа өкілдерін оқыту.
- A1.2. ҮЕҰ өкілдері мен азаматтық белсенділерді оқыту — цифрлық құқықтар, цифрлық ортада қауіпсіз жұмыс істеу және қоғамдық мүдделерді қорғау саласындағы білім мен дағдыларды дамыту.
- A1.3. Медиа саласындағы заңгерлерді, адвокаттар мен цифрлық құқықтар жөніндегі мамандарды оқыту — құқықтық қорғау тетіктерін қолдану, практикалық жағдайларды талдау және қатысушыларға кейінгі кәсіби қолдау көрсету.
- A1.4. Академиялық семинар — цифрлық құқықтар тақырыбын білім беру бағдарламаларына енгізуді және тиісті оқу материалдарын дайындауды талқылау.
- A2.1. Цифрлық құқықтар жөніндегі өңірлік конференция — тәжірибе алмасу және Орталық Азиядағы заңнама мен практиканы жетілдіру жөніндегі ұсынымдарды талқылау.
Сарапшының қатысуы келісілген тақырыптық бағыттар мен жекелеген тапсырмалар шеңберінде көзделеді. Көрсетілетін қызметтердің нақты құрамы іс-шаралар бағдарламасы, нысаналы топтардың қажеттіліктері және тартылған сарапшылар арасындағы міндеттерді бөлу ескеріле отырып айқындалады.
1. Алдын ала техникалық тапсырма
1.1. A1.1–A1.3 шеңберінде оқытуды дайындау және өткізу
Сарапшы әрбір нысаналы топтың кәсіби міндеттеріне қарай мазмұны мен жұмыс әдістерін бейімдей отырып, оқыту сессияларын, практикумдар мен талқылауларды әзірлеп, өткізеді.
Тақырыптық бағыттардың алдын ала тізбесі:
Интернеттегі пікір білдіру бостандығы және ақпарат тарату
- Пікір білдіру бостандығының халықаралық стандарттары және оларды ұлттық құқықтық ортада қолдану.
- БАҚ-та, әлеуметтік желілерде, мессенджерлерде және басқа да цифрлық платформаларда материалдарды жасау мен таратудың құқықтық аспектілері.
- Контент үшін жауапкершілік: диффамация, жала жабу, қорлау, дәйексіз ақпарат пен өшпенділік тілін тарату.
- Пайдаланушылардың пікірлеріне және өзге тұлғалардың контентін таратудың басқа да нысандарына байланысты құқықтық тәуекелдер.
- Цифрлық платформалардың ережелері, контентке қойылатын шектеулер және оларға ден қоюдың қолжетімді рәсімдері.
- Материалдардың сапасын, дұрыстығын және қоғамдық маңыздылығын сақтай отырып, құқықтық тәуекелдерді азайту.
Ақпаратқа қол жеткізу
- Ақпаратқа қол жеткізудің халықаралық стандарттары мен ұлттық тетіктері.
- Мемлекеттік органдардан ақпарат алу, сұрау салуларды дайындау және ақпарат беруден бас тартуға шағымдану.
- Қол жеткізу шектелген ақпарат, құпия мәліметтер және заңмен қорғалатын құпиялар.
- Ақпаратқа қол жеткізу және журналистерді, сондай-ақ ақпараттық қызметтің басқа қатысушыларын аккредиттеу.
- Ақпарат алу және тарату құқығын практикада негіздеу.
ҮЕҰ мен азаматтық белсенділердің цифрлық коммуникациялары
- БАҚ-пен өзара іс-қимыл, өз ақпараттық жобаларын жүргізу және цифрлық платформаларды пайдалану.
- ҮЕҰ қызметіндегі пікір білдіру бостандығы және ақпаратқа қол жеткізу.
- Жарияланатын материалдар, пікірлер және ақпараттық науқандар үшін жауапкершілік.
- Контентпен және деректермен жұмыс істеудің ұйымдастырушылық тәсілдері.
Цифрлық ортадағы құқықтық қорғау
- Цифрлық құқықтарды қорғауда халықаралық стандарттар мен Өзбекстан заңнамасын қолдану.
- Журналистердің, блогерлердің, ҮЕҰ-ның және цифрлық коммуникацияның басқа қатысушыларының құқықтық мәртебесінің ерекшеліктері.
- Контентке, авторлық құқықтарға, заңмен қорғалатын құпияларға, ақпаратқа қол жеткізуге және цифрлық жарнамаға байланысты дауларды талдау.
- Ұлттық және халықаралық қорғау тетіктері, сот практикасын талдау және құқықтық стратегияны таңдау.
Оқытуды дайындау және өткізу шеңберінде сарапшы:
- презентацияларды, практикалық тапсырмаларды, мысалдар мен талқылау материалдарын әзірлейді;
- келісілген тақырыптық сессияларды өз бетінше немесе басқа сарапшылармен бірлесіп өткізеді;
- топтық жұмысты, практикалық жағдайларды талдауды және қатысушылардың шешімдер әзірлеуін сүйемелдейді;
- өз құзыреті шегінде цифрлық орнықтылық және деректермен жауапты жұмыс істеу мәселелерін талқылауға қатысады;
- кері байланыс сессияларына, сұрақтарға жауап беруге және оқыту қорытындыларын шығаруға қатысады.
1.2. Практикалық нұсқаулықтар мен әдістемелік құралдардың бөлімдерін әзірлеу
A1.1–A1.3 шеңберінде сарапшының үш басылымның келісілген бөлімдерін дайындауға қатысуы көзделеді.
Журналистерге, блогерлерге және БАҚ-тың басқа өкілдеріне арналған цифрлық құқықтар жөніндегі нұсқаулық
Бөлімдердің ықтимал тақырыптары:
- цифрлық ортада контент жасау және тарату;
- ақпаратқа қол жеткізу және аккредиттеу;
- цифрлық контент үшін жауапкершілік;
- онлайн-медианың ішкі ережелері мен саясаттары;
- келісілген тақырыптар бойынша практикалық ұсынымдар мен қосымшалар.
ҮЕҰ мен азаматтық белсенділерге арналған цифрлық құқықтар жөніндегі нұсқаулық
Бөлімдердің ықтимал тақырыптары:
- цифрлық коммуникациялар, БАҚ-пен өзара іс-қимыл, өз медиажобалары мен ақпараттық науқандары;
- ақпарат алу және тексеру, ашық дерекқорлар мен тізілімдерді пайдалану, дереккөздермен жұмыс;
- контент, оның ішінде пайдаланушылардың пікірлері үшін жауапкершілік;
- онлайн-қайырымдылық пен қаражат жинаудың құқықтық аспектілері, деректерді және қайырымдылық жасаушылардың құқықтарын қорғау;
- ҮЕҰ-ның контентті пайдалану, дербес деректер және модерация жөніндегі ішкі құжаттары мен саясаттары;
- келісілген тақырыптар бойынша практикалық ұсынымдар мен қосымшалар.
Медиа саласындағы заңгерлер мен адвокаттарға арналған цифрлық құқықтарды қорғау жөніндегі әдістемелік құрал
Қатысудың болжамды бағыты — цифрлық ортадағы контент үшін жауапкершілік туралы материалдар дайындау. Оларға мына мәселелер кіреді:
- диффамация, жала жабу, қорлау және дәйексіз ақпарат тарату;
- өшпенділік пен араздықты қоздыру;
- заңмен қорғалатын құпияларды жария ету;
- дербес деректерді заңсыз тарату;
- пікірлер үшін жауапкершілік;
- Өзбекстан заңнамасы мен цифрлық платформалардың ережелерін қолдану.
Материалдар практикалық сипатта болып, тиісті аудиторияның қажеттіліктерін ескеруі және түсінікті түсіндірмелерді, мысалдар мен ұсынымдарды қамтуы тиіс. Жұмыс жоба командасымен, LPRC-нің құқықтық кеңесшісімен және басқа авторлармен үйлестіріле отырып орындалады.
Басылымдардың түпкілікті құрылымы, сарапшыға тапсырылатын бөлімдердің тізбесі, олардың көлемі, ресімдеу талаптары және дайындау мерзімдері жеке техникалық тапсырмаларда келісіледі.
1.3. Консультациялық және тәлімгерлік қолдау
A1.2–A1.3 шеңберіндегі жекелеген келісілген тапсырмалар бойынша сарапшы оқытуға қатысушыларға кейінгі қолдау көрсетуге тартылуы мүмкін. Мұндай қолдау мыналарды қамтиды:
- цифрлық құқықтарға қатысты практикалық мәселелер бойынша консультациялар;
- құқықтық жағдайлар мен ықтимал қорғау тәсілдерін талқылау;
- қатысушылар дайындаған материалдар мен құқықтық құжаттар бойынша сарапшылық кері байланыс беру;
- тақырыптық онлайн-кездесулер мен вебинарларға қатысу;
- нақты жағдайларда халықаралық стандарттар мен әртүрлі елдердің тәжірибесін қолдануды талқылау.
Мұндай жұмыстың мазмұны мен көлемі келіп түсетін сұрауларды, қатысушылардың қажеттіліктерін және жобаның келісілген міндеттерін ескере отырып айқындалады.
1.4. A1.4 және A2.1 шеңберіндегі сарапшылық қатысу
Академиялық семинар мен өңірлік конференция шеңберінде мынадай жұмыстар келісілуі мүмкін:
- тақырыптық баяндамалар мен презентациялар дайындау;
- сарапшылық талқылаулар мен жұмыс сессияларына қатысу;
- цифрлық құқықтар тақырыбын білім беру бағдарламаларына енгізу жөнінде ұсыныстар әзірлеу;
- құқықтық реттеу мен құқық қолдану практикасының өзекті мәселелерін талдау;
- цифрлық құқықтарды қорғауды жетілдіру жөніндегі ұсынымдарға мазмұндық ұсыныстар дайындау.
Баяндамалардың тақырыптары, қатысу форматы және күтілетін материалдар тиісті іс-шараларды дайындау барысында айқындалады.
1.5. Күтілетін жұмыс нәтижелері
Нақты тапсырмаға қарай сарапшы жұмысының нәтижелері мыналар болады:
- дайындалған презентациялар, практикалық тапсырмалар және өзге де оқу материалдары;
- өткізілген тақырыптық сессиялар, практикумдар мен талқылаулар;
- келісілген ескертулерді ескере отырып дайындалған және пысықталған нұсқаулықтар мен әдістемелік құралдың бөлімдері;
- егер тапсырмада көзделсе, консультациялық материалдар мен ұсынымдар;
- академиялық семинар мен өңірлік конференцияға арналған материалдар;
- LPRC нысаны бойынша орындалған жұмыс туралы есеп.
Нәтижелер тізбесі, жұмыс күндерінің саны, материалдарды ұсыну мерзімдері және оларды қабылдау тәртібі тиісті шарт пен техникалық тапсырмада белгіленеді.
2. Сарапшыға қойылатын талаптар
Көрсетілген міндеттерді орындау үшін мыналар қажет:
- медиа құқығы, пікір білдіру бостандығы, ақпаратқа қол жеткізу және цифрлық құқықтар саласындағы кәсіби құзыреттілік;
- адам құқықтары жөніндегі халықаралық стандарттарды қолдану және ұлттық заңнаманы талдау тәжірибесі;
- өңірлік ерекшеліктерді ескере отырып, Өзбекстан заңнамасымен және практикасымен жұмыс істей білу;
- БАҚ, азаматтық қоғам немесе заңгерлер қауымдастығы өкілдері үшін оқыту, практикумдар не кәсіби консультациялар өткізу тәжірибесі;
- құқықтық, талдамалық немесе оқу-әдістемелік материалдар дайындау тәжірибесі;
- күрделі құқықтық мәселелерді түсінікті тілмен баяндау және мазмұнды әртүрлі аудиторияларға бейімдеу қабілеті;
- оқыту өткізу және материалдар дайындау үшін қажетті деңгейде орыс тілін меңгеру;
- командада жұмыс істеуге және келісілген мерзімдерді сақтауға дайындық.
Өтінімдерді қарау кезінде кандидат тәжірибесінің тапсырмалардың тақырыбы мен форматына сәйкестігін, ұсынылған жұмыстардың сапасын, ұсынылған тәсілді, міндеттерді орындауға уақыт бөлу мүмкіндігін және қаржылық шарттарды ескеру көзделеді.
3. Ынтымақтастық форматы мен шарттары
Жұмыс жобаның тиісті іс-шаралары іске асырылатын кезеңде қызмет көрсету шарттары мен жеке техникалық тапсырмалар негізінде орындалады.
Материалдар дайындау және командамен өзара іс-қимыл қашықтан жүзеге асырылуы мүмкін. Өзбекстандағы іс-шараларға, сондай-ақ онлайн-іс-шараларға қатысу жоба күнтізбесіне сәйкес келісіледі.
Сарапшылық материалдар мен баяндамалардың жұмыс тілі — орыс тілі. Жоба шеңберінде нұсқаулықтар мен әдістемелік құралдың орыс және өзбек тілдеріндегі нұсқаларын дайындау көзделген; тілдік нұсқалармен жұмысты ұйымдастыруды жоба командасы келіседі.
Сыйақы мөлшері, қызмет құнын есептеу тәртібі, төлем жасау және келісілген шығыстарды өтеу шарттары тапсырманың мазмұны мен көлемін ескере отырып, шартта айқындалады.
Көрсетілген қызметтерді қабылдау шартта көзделген нәтижелердің, есептіліктің және орындалған жұмыстар актілерінің негізінде жүзеге асырылады. Дайындалған материалдарды пайдалану және құпиялылықты сақтау талаптары шартта бекітіледі.
4. Өтінім беру
Мүдделі кандидаттарға мына құжаттар мен мәліметтерді жіберу ұсынылады:
- Тиісті кәсіби тәжірибесі сипатталған түйіндеме.
- Дайындалған жарияланымдардың, оқу немесе талдамалық материалдардың үлгілері не оларға сілтемелер.
- Іс-шараларға қатысу және материалдар дайындау үшін уақыт бөлу мүмкіндігі туралы ақпарат.
Өтінім беру мерзімі: 2025 жылғы 14 тамызды қоса алғанда.
Өтінімдерді жіберу мекенжайы: info@lprc.kz.
Нақтылау сұрақтары бойынша байланыс: info@lprc.kz.
