Цифрлық құқықтар, интернет еркіндігі және жеке өмірдің құпиялылығы жөніндегі сарапшыны іріктеу туралы хабарландыру

«Құқықтық саясатты зерттеу орталығы» қоғамдық қоры (LPRC) «Өзбекстандағы цифрлық құқықтар жөніндегі медиабастама» (Uzbekistan Digital Rights Media Initiative, UDRMI) жобасын іске асыруға қатысу үшін цифрлық құқықтар, интернет еркіндігі және жеке өмірдің құпиялылығы жөніндегі сарапшыны іріктеу туралы хабарлайды.

Жетекші ұйым және үйлестіруші: Өзбекстан Республикасының Заманауи журналистиканы дамыту орталығы (MJDC).

Бірлесіп іске асырушы серіктес: «Құқықтық саясатты зерттеу орталығы» қоғамдық қоры (LPRC).

Қауымдасқан серіктес: «ISTIQBOLLI AVLOD» республикалық әлеуметтік-ақпараттық орталығы, Өзбекстан.

Қаржыландыру: Еуропалық Одақ.

Жоба Өзбекстанда цифрлық құқықтарды ілгерілетуге, БАҚ өкілдерінің, үкіметтік емес коммерциялық емес ұйымдардың (ҮЕҰ), азаматтық белсенділердің, заңгерлер мен адвокаттардың кәсіби білімі мен практикалық дағдыларын арттыруға, сондай-ақ цифрлық ортада адам құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі кәсіби диалогты дамытуға бағытталған.

Сарапшы жұмысының негізгі бағыты — БАҚ пен азаматтық қоғам өкілдеріне интернет еркіндігі және жеке өмірдің құпиялылығы бойынша оқытуды дайындау және өткізу, оқу материалдарын әзірлеу, сондай-ақ цифрлық орнықтылық, деректермен жауапты жұмыс істеу және тәуекелдерді бағалау жөніндегі бірлескен практикалық сабақтарға қатысу.

Көзделетін жұмыс жобаның мына іс-шараларымен байланысты:

• A1.1. Цифрлық құқықтар жөніндегі медиаакадемия — журналистерге, блогерлерге және БАҚ-тың басқа өкілдеріне арналған тақырыптық сессиялар мен практикалық сабақтар.
• A1.2. ҮЕҰ өкілдері мен азаматтық белсенділерді оқыту — интернет еркіндігі және жеке өмірдің құпиялылығы туралы тақырыптық сессиялар, цифрлық тәуекелдер мен оларды азайту шаралары жөніндегі практикумдарға қатысу.
• A1.3. Медиа саласындағы заңгерлерді, адвокаттар мен цифрлық құқықтар жөніндегі мамандарды оқыту — сарапшының мамандануы шеңберінде бөлек келісілген тапсырмалар бойынша сарапшы ретінде қатысу мүмкіндігі.
• A1.4. Академиялық семинар — цифрлық құқықтар, интернет еркіндігі және жеке өмірдің құпиялылығы тақырыптарын білім беру бағдарламалары мен материалдарына енгізуді талқылауға үлес қосу мүмкіндігі.
• A2.1. Цифрлық құқықтар жөніндегі өңірлік конференция — сарапшылық талқылауларға және Орталық Азияға арналған тақырыптық ұсынымдарды дайындауға қатысу мүмкіндігі.

Көрсетілетін қызметтердің нақты құрамы іс-шаралар бағдарламасы, нысаналы топтардың қажеттіліктері және сарапшылар арасындағы міндеттерді бөлу ескеріле отырып айқындалады. A1.3, A1.4 және A2.1 іс-шараларына қатысу, сондай-ақ қатысушыларға кейінгі қолдау көрсету бөлек келісіліп, тиісті шарттар мен техникалық тапсырмаларда бекітіледі.

1. Алдын ала техникалық тапсырма

1.1. A1.1–A1.2 шеңберінде оқытуды дайындау және өткізу

Сарапшы мазмұнды, мысалдар мен оқыту әдістерін әрбір аудиторияның кәсіби міндеттеріне бейімдей отырып, БАҚ пен азаматтық қоғам өкілдеріне арналған тақырыптық сессияларды әзірлеп, өткізеді.

Интернет еркіндігі

• Интернет еркіндігі ұғымы және оның адам құқықтарымен байланысы.
• Еркін және ашық интернет қағидаттарын бекітетін халықаралық және ұлттық құжаттар.
• Ақпаратқа қол жеткізу еркіндігі және цифрлық ортадағы заңды шектеулер.
• Технологиялар мен цифрлық платформалар дамуының пайдаланушылардың құқықтарын іске асыруға әсері.
• Қолданыстағы нормаларды және БАҚ өкілдерінің, ҮЕҰ мен азаматтық белсенділердің міндеттерін ескере отырып, онлайн-кеңістікте кәсіби жұмыс істеу тәсілдері.

Интернеттегі жеке өмірдің құпиялылығы

• Цифрлық ортадағы жеке өмірдің құпиялылығы ұғымы және жеке сипаттағы ақпарат түрлері.
• Ұлттық заңнама мен халықаралық құжаттарда бекітілген, пайдаланушылардың жеке өмірінің құпиялылығына қатысты құқықтары.
• Интернетте жұмыс істеу және цифрлық сервистерді пайдалану кезінде жеке өмірдің құпиялылығына төнетін негізгі тәуекелдер.
• БАҚ пен азаматтық қоғам ұйымдарының жұмысында жеке өмірдің құпиялылығына және жеке сипаттағы ақпаратпен жұмыс істеуге байланысты практикалық жағдайларды талқылау.

Бірлескен практикалық сабақтар

Сарапшылар командасының құрамында цифрлық орнықтылық және деректермен жауапты жұмыс істеу жөніндегі практикалық сабақтарды, сондай-ақ тәуекелдер картасы мен іс-қимыл жоспарын жасау жөніндегі практикумдарды дайындауға және өткізуге қатысу көзделеді.

Қатысушылармен бірлескен жұмыс шеңберінде мына мәселелер қарастырылады:

• әртүрлі қызмет салаларындағы ҮЕҰ үшін өзекті цифрлық қатерлер мен тәуекелдер;
• анықталған тәуекелдердің ұйым жұмысының тиімділігі мен орнықтылығына әсері;
• цифрлық қауіпсіздік деңгейін бағалау құралдары мен әдістері;
• ұйымның ерекшеліктерін ескере отырып, тәуекелдер картасын жасау;
• тәуекелдерді азайту және цифрлық орнықтылықты арттыру жөніндегі практикалық қадамдар.

Оқытуды дайындау және өткізу шеңберінде сарапшы:

• интернет еркіндігі және жеке өмірдің құпиялылығы туралы келісілген сессиялардың материалдарын әзірлейді;
• тиісті аудиторияларға арналған тақырыптық сессияларды өз бетінше өткізеді;
• басқа сарапшылармен бірлесіп практикумдарға, жағдайларды талқылауға және топтық жұмысты сүйемелдеуге қатысады;
• өз мамандануына қатысты мәселелер бойынша мазмұнды түсіндірмелер мен кері байланыс береді.

1.2. Оқу және әдістемелік материалдарды дайындау

Келісілген тапсырмалар бойынша сарапшы мыналарды дайындайды:

• БАҚ өкілдеріне арналған интернет еркіндігі және жеке өмірдің құпиялылығы жөніндегі презентацияларды;
• ҮЕҰ өкілдері мен азаматтық белсенділерге бейімделген, сол тақырыптық бағыттар бойынша презентацияларды;
• тиісті оқыту сессияларына арналған мысалдарды, талқылау сұрақтары мен практикалық тапсырмаларды;
• цифрлық орнықтылық, деректермен жауапты жұмыс істеу және тәуекелдерді бағалау жөніндегі бірлескен жұмысқа арналған келісілген материалдарды.

Материалдар түсінікті және практикаға бағытталған болып, ұлттық ерекшеліктерді, қолданыстағы нормаларды және тиісті аудиторияның қажеттіліктерін ескеруі тиіс. Мазмұн жоба командасымен және оқытуды өткізуге қатысатын басқа сарапшылармен келісіледі.

Материалдар тізбесі, олардың көлемі, ресімдеу талаптары, пысықтау тәртібі және ұсыну мерзімдері жеке техникалық тапсырмаларда айқындалады.

1.3. Консультациялық және тәлімгерлік қолдау

A1.2–A1.3 шеңберіндегі бөлек келісілген тапсырмалар бойынша сарапшы оқытуға қатысушыларға кейінгі қолдау көрсетуге тартылуы мүмкін. Мұндай қолдау мыналарды қамтиды:

• интернет еркіндігі, пайдаланушылардың құқықтары және цифрлық ортадағы жеке өмірдің құпиялылығы жөніндегі консультациялар;
• цифрлық сервистер мен жеке сипаттағы ақпаратты пайдалануға байланысты практикалық жағдайлар мен тәуекелдерді талқылау;
• өз құзыреті шегінде қатысушылар дайындаған материалдар мен іс-қимыл жоспарлары бойынша сарапшылық кері байланыс беру;
• тақырыптық онлайн-кездесулер мен вебинарларға қатысу.

Қолдаудың мазмұны мен көлемі келіп түсетін сұрауларды, қатысушылардың қажеттіліктерін және жобаның келісілген міндеттерін ескере отырып айқындалады.

1.4. A1.3, A1.4 және A2.1 шеңберіндегі қосымша сарапшылық қатысу

Заңгерлер қауымдастығын оқыту, академиялық семинар және өңірлік конференция шеңберіндегі жекелеген тапсырмалар бойынша мынадай жұмыстар келісілуі мүмкін:

• интернет еркіндігі, жеке өмірдің құпиялылығы және пайдаланушылардың құқықтары жөнінде тақырыптық баяндамалар, презентациялар мен материалдар дайындау;
• халықаралық стандарттарды, ұлттық тәсілдерді және цифрлық технологиялардың адам құқықтарына әсерін сарапшылық талқылауға қатысу;
• тиісті тақырыптарды білім беру бағдарламалары мен оқу материалдарына енгізу жөнінде ұсыныстар әзірлеу;
• цифрлық құқықтарды ілгерілету және қорғау жөніндегі ұсынымдарға мазмұндық ұсыныстар дайындау.

Тақырыптар, қатысу форматы және күтілетін нәтижелер сарапшының құзыретін ескере отырып, тиісті іс-шараларды дайындау барысында айқындалады.

1.5. Күтілетін жұмыс нәтижелері

Нақты тапсырмаға қарай сарапшы жұмысының нәтижелері мыналар болады:

• тиісті аудиторияларға арналған интернет еркіндігі және жеке өмірдің құпиялылығы жөніндегі дайындалған презентациялар мен оқу материалдары;
• өткізілген тақырыптық сессиялар және бірлескен практикумдарға қатысу;
• егер мұндай қатысу келісілсе, қосымша іс-шаралар үшін дайындалған материалдар мен сарапшылық ұсыныстар;
• егер тапсырмада көзделсе, консультациялық материалдар мен ұсынымдар;
• LPRC нысаны бойынша орындалған жұмыс туралы есеп.

Нәтижелер тізбесі, жұмыс күндерінің саны, материалдарды ұсыну мерзімдері және оларды қабылдау тәртібі тиісті шарт пен техникалық тапсырмада белгіленеді.

2. Сарапшыға қойылатын талаптар

Көрсетілген міндеттерді орындау үшін мыналар қажет:

• цифрлық құқықтар және цифрлық қауіпсіздік мәселелері бойынша расталған сарапшылық жұмыс тәжірибесі;
• интернет еркіндігі, жеке өмірдің құпиялылығы және пайдаланушылардың құқықтары мәселелеріндегі құзыреттілік, тиісті халықаралық стандарттар мен ұлттық тәсілдерді білу;
• тренерлік жұмыс, тақырыптық сессиялар өткізу және практикалық сабақтарға қатысу дағдылары;
• оқу материалдарын дайындау және күрделі мәселелердің мазмұнын БАҚ өкілдерінің, ҮЕҰ мен азаматтық белсенділердің қажеттіліктеріне бейімдеу қабілеті;
• халықаралық жобаларда және/немесе халықаралық ұйымдардың жобаларында жұмыс істеу тәжірибесі;
• оқыту өткізу және материалдар дайындау үшін қажетті деңгейде орыс тілін меңгеру;
• басқа сарапшылармен бірлесіп жұмыс істеуге және келісілген мерзімдерді сақтауға дайындық.

Өтінімдерді қарау кезінде кандидат тәжірибесінің тапсырмалардың тақырыбы мен форматына сәйкестігін, ұсынылған жұмыстардың сапасын, тренерлік дағдыларын, міндеттерді орындауға уақыт бөлу мүмкіндігін және ынтымақтастық шарттарын ескеру көзделеді.

3. Ынтымақтастық форматы мен шарттары

Жұмыс жобаның тиісті іс-шаралары іске асырылатын кезеңде қызмет көрсету шарттары мен жеке техникалық тапсырмалар негізінде орындалады.

Материалдар дайындау және командамен өзара іс-қимыл қашықтан жүзеге асырылуы мүмкін. Өзбекстандағы іс-шараларға, сондай-ақ онлайн-іс-шараларға қатысу жоба күнтізбесіне сәйкес келісіледі.

Сарапшылық материалдар мен баяндамалардың жұмыс тілі — орыс тілі. Оқыту форматы және қажетті тілдік сүйемелдеу іс-шараларды дайындау барысында келісіледі.

Сыйақы мөлшері, қызмет құнын есептеу тәртібі, төлем жасау және келісілген шығыстарды өтеу шарттары тапсырманың мазмұны мен көлемін ескере отырып, шартта айқындалады.

Көрсетілген қызметтерді қабылдау шартта көзделген нәтижелердің, есептіліктің және орындалған жұмыстар актілерінің негізінде жүзеге асырылады. Дайындалған материалдарды пайдалану, нәтижелерге құқықтарды беру және құпиялылықты сақтау талаптары шартта бекітіледі.

4. Өтінім беру

Мүдделі кандидаттарға мына құжаттар мен мәліметтерді жіберу ұсынылады:

1. Тиісті кәсіби тәжірибесі сипатталған түйіндеме.
2. Дайындалған жарияланымдардың, оқу немесе талдамалық материалдардың үлгілері не оларға сілтемелер.
3. Іс-шараларға қатысу және материалдар дайындау үшін уақыт бөлу мүмкіндігі туралы ақпарат.

Өтінім беру мерзімі: 2025 жылғы 14 тамызды қоса алғанда.

Өтінімдерді жіберу мекенжайы: info@lprc.kz.

Нақтылау сұрақтары бойынша байланыс: info@lprc.kz.