Цифрлық құқықтар және цифрлық қауіпсіздік жөніндегі сарапшыны іріктеу туралы хабарландыру

«Құқықтық саясатты зерттеу орталығы» қоғамдық қоры (LPRC) «Өзбекстандағы цифрлық құқықтар жөніндегі медиабастама» (Uzbekistan Digital Rights Media Initiative, UDRMI) жобасын іске асыруға қатысу үшін цифрлық құқықтар және цифрлық қауіпсіздік жөніндегі сарапшыны іріктеу туралы хабарлайды.
Жетекші ұйым және үйлестіруші: Өзбекстан Республикасының Заманауи журналистиканы дамыту орталығы (MJDC).
Бірлесіп іске асырушы серіктес: «Құқықтық саясатты зерттеу орталығы» қоғамдық қоры (LPRC).
Қауымдасқан серіктес: «ISTIQBOLLI AVLOD» республикалық әлеуметтік-ақпараттық орталығы, Өзбекстан.
Қаржыландыру: Еуропалық Одақ.

Жоба Өзбекстанда цифрлық құқықтарды ілгерілетуге, БАҚ өкілдерінің, үкіметтік емес коммерциялық емес ұйымдардың (ҮЕҰ), азаматтық белсенділердің, заңгерлер мен адвокаттардың кәсіби білімі мен практикалық дағдыларын арттыруға, сондай-ақ цифрлық ортада адам құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі кәсіби диалогты дамытуға бағытталған.
Сарапшы цифрлық орнықтылық, қауіпсіздік, жеке өмірдің құпиялылығы және деректермен жауапты жұмыс істеу бойынша оқытуды дайындау және өткізу, практикалық әдістемелік құралдардың тиісті бөлімдерін әзірлеу, сондай-ақ өз мамандануы шеңберінде жоба қатысушыларына консультациялық қолдау көрсету үшін тартылады.
Жұмыстың болжамды бағыттары мыналарды қамтиды:
- A1.1. Цифрлық құқықтар жөніндегі медиаакадемия — журналистерді, блогерлерді және БАҚ-тың басқа өкілдерін оқыту.
- A1.2. ҮЕҰ өкілдері мен азаматтық белсенділерді оқыту — цифрлық ортада қауіпсіз жұмыс істеу, тәуекелдерді бағалау және ұйымдардың орнықтылығын арттыру дағдыларын дамыту.
- A1.3. Медиа саласындағы заңгерлерді, адвокаттар мен цифрлық құқықтар жөніндегі мамандарды оқыту — цифрлық қатерлер, қорғау шаралары және кәсіби қызметте деректермен жауапты жұмыс істеу туралы білімді дамыту.
- A1.4. Академиялық семинар — цифрлық құқықтар мен қауіпсіздік тақырыптарын білім беру бағдарламалары мен оқу материалдарына енгізуді талқылау.
- A2.1. Цифрлық құқықтар жөніндегі өңірлік конференция — тәжірибе алмасу және Орталық Азияда цифрлық құқықтарды қорғауды жетілдіру жөніндегі ұсынымдарды талқылау.
Көрсетілетін қызметтердің нақты құрамы іс-шаралар бағдарламасы, нысаналы топтардың қажеттіліктері және сарапшылар арасындағы міндеттерді бөлу ескеріле отырып айқындалады. Жекелеген іс-шараларға қатысу және кейінгі қолдау көрсету тиісті шарттар мен техникалық тапсырмаларда қосымша келісіледі.
1. Алдын ала техникалық тапсырма
1.1. A1.1–A1.3 шеңберінде оқытуды дайындау және өткізу
Сарапшы мазмұнды БАҚ, азаматтық қоғам және заңгерлер қауымдастығы өкілдерінің кәсіби міндеттеріне бейімдей отырып, оқыту сессияларын, практикумдар мен талқылауларды әзірлеп, өткізеді.
Тақырыптық бағыттардың алдын ала тізбесі:
Цифрлық орнықтылық және деректермен жауапты жұмыс істеу
- Цифрлық орнықтылық ұғымы және оның цифрлық құқықтар жүйесіндегі орны.
- Мемлекет, қоғам, ұйым және адам деңгейіндегі цифрлық орнықтылық; тиісті тәуекелдер мен қорғау шараларының өзара байланысы.
- Редакциялардың, ҮЕҰ-ның, азаматтық белсенділер мен заңгерлер қауымдастығы өкілдерінің міндеттерін ескере отырып, деректермен жауапты жұмыс істеу.
Цифрлық тәуекелдерді бағалау және қорғау шараларын жоспарлау
- Цифрлық қатерлерді анықтау және олардың ұйым қызметіне және қатысушылардың кәсіби жұмысына әсерін бағалау.
- Ұйымның ерекшеліктерін ескере отырып, цифрлық қауіпсіздік деңгейін бағалау құралдары мен әдістері.
- Тәуекелдер картасын жасау, басым шараларды айқындау және цифрлық орнықтылықты арттыру жөніндегі практикалық іс-қимыл жоспарын дайындау.
Интернеттегі жеке өмірдің құпиялылығы
- Цифрлық ортадағы жеке өмірдің құпиялылығы ұғымы және жеке сипаттағы ақпарат түрлері.
- Ұлттық заңнама мен халықаралық құжаттарда бекітілген, пайдаланушылардың жеке өмірінің құпиялылығына қатысты құқықтары.
- Интернетте жұмыс істеу және цифрлық сервистерді пайдалану кезінде жеке өмірдің құпиялылығына төнетін тәуекелдер; оларды азайтудың практикалық шаралары.
Цифрлық ортадағы кәсіби қызметтің қауіпсіздігі
- Негізгі цифрлық қатерлер: аккаунттар мен сайттарға бұзып кіру, фишинг, доксинг, кибербуллинг, аккаунттарды немесе контентті бұғаттау және жою.
- Аккаунттарды қорғау, құпиясөздерді қауіпсіз пайдалану және интернетке қауіпсіз қосылу, хабарламалар мен материалдарды тексеру, қорғалған байланыс арналары.
- Сайттар мен онлайн-ресурстарды қорғау тәсілдері, сенімді хостинг таңдау, оқиғаларды анықтау және талдау, қатерлер мен бұзушылықтарға ден қою.
Оқытуды дайындау және өткізу шеңберінде сарапшы:
- презентацияларды, практикалық тапсырмаларды, мысалдар мен талқылау материалдарын әзірлейді;
- келісілген тақырыптық сессияларды өз бетінше немесе басқа сарапшылармен бірлесіп өткізеді;
- цифрлық тәуекелдерді бағалау, деректермен жауапты жұмыс істеу және іс-қимыл жоспарларын дайындау жөніндегі топтық жұмысты фасилитациялайды;
- сарапшылар командасының құрамында пікір білдіру бостандығы, ақпарат тарату және ақпаратқа қол жеткізу жөніндегі практикумдарға қатысып, өз құзыреті шегінде топтық жұмысты сүйемелдейді;
- кері байланыс беруге, сұрақтарға жауап беруге және оқыту қорытындыларын шығаруға қатысады.
1.2. Практикалық нұсқаулықтар мен әдістемелік құралдардың бөлімдерін әзірлеу
A1.1–A1.3 шеңберінде цифрлық құқықтар жөніндегі үш басылым үшін цифрлық қатерлер мен қауіпсіздік шаралары туралы келісілген бөлімдерді дайындау көзделеді.
Журналистерге, блогерлерге және БАҚ-тың басқа өкілдеріне арналған цифрлық құқықтар жөніндегі нұсқаулық
- Журналистер мен медиаға төнетін негізгі қатерлер: аккаунттарға бұзып кіру, фишинг, доксинг, кибербуллинг, қорлау және жала жабу, аккаунттарды немесе контентті бұғаттау және жою.
- Кәсіби қызметтің қауіпсіздігін қамтамасыз етудің техникалық және құқықтық шаралары: құпиясөздер, интернетке қорғалған қосылу, хабарламалар мен материалдарды тексеру, әріптестермен және ақпарат көздерімен қауіпсіз байланыс, бұзушылықтарға ден қою.
- Онлайн-медианы қорғау: сенімді хостинг, сайттарды кибершабуылдар мен бұзып кіруден қорғау шаралары, цифрлық оқиғаларды талдау және тергеп-тексеру, қатерлерге ден қою.
ҮЕҰ мен азаматтық белсенділерге арналған цифрлық құқықтар жөніндегі нұсқаулық
- Азаматтық белсенділер мен ҮЕҰ-ға төнетін негізгі қатерлер, соның ішінде аккаунттарға, сайттар мен медиаресурстарға шабуылдар, фишинг, доксинг, кибербуллинг, қорлау және жала жабу, аккаунттарды немесе контентті бұғаттау және жою.
- Жеке және ұйымдық қауіпсіздік шаралары: интернетке және байланыс арналарына қорғалған қол жеткізу, құпиясөздермен жұмыс, хабарламалар мен материалдарды тексеру, әріптестермен және нысаналы топтар өкілдерімен қауіпсіз коммуникация.
- ҮЕҰ сайттары мен медиаресурстарын қорғау, сенімді хостинг таңдау, оқиғаларды талдау және тергеп-тексеру, қатерлер мен бұзушылықтарға ден қою.
Медиа саласындағы заңгерлер мен адвокаттарға арналған цифрлық құқықтарды қорғау жөніндегі әдістемелік құрал
- Негізгі цифрлық қатерлер және олардың заңгерлердің кәсіби қызметі мен цифрлық коммуникацияға қатысушылардың құқықтарын қорғау үшін маңызы.
- Цифрлық ортадағы қауіпсіздіктің техникалық және құқықтық шаралары: қол жеткізуді қорғау, ақпаратты тексеру, қауіпсіз байланыс арналары және бұзушылықтарға ден қою.
- Сайттар мен онлайн-ресурстарды қорғау шаралары, сенімді хостинг, цифрлық оқиғаларды талдау және тергеп-тексеру, қатерлер мен кибершабуылдарға ден қою.
Негізгі қатерлерге шолу басқа ұлттық және халықаралық сарапшылармен өзара іс-қимылда дайындалады. Сарапшы жоба командасымен және басқа авторлармен мазмұнды үйлестіре отырып, қауіпсіздік шаралары мен онлайн-ресурстарды қорғау туралы келісілген бөлімдерді өзі әзірлейді.
Үш басылымның бөлімдері келісілген құрылым мен форматқа сәйкес болып, әрбір аудиторияның ерекшеліктерін ескеретін практикалық түсіндірмелерді, мысалдар мен ұсынымдарды қамтуы тиіс. Бөлімдердің түпкілікті атаулары мен көлемі, ресімдеу талаптары және дайындау мерзімдері жеке техникалық тапсырмаларда айқындалады.
1.3. Консультациялық және тәлімгерлік қолдау
A1.2–A1.3 шеңберіндегі бөлек келісілген тапсырмалар бойынша сарапшы оқытуға қатысушыларға кейінгі қолдау көрсетуге тартылуы мүмкін. Мұндай қолдау мыналарды қамтиды:
- цифрлық орнықтылық, қауіпсіздік, жеке өмірдің құпиялылығы және деректермен жауапты жұмыс істеу жөніндегі консультациялар;
- қатысушылардың қызметін ескере отырып, анықталған тәуекелдер мен практикалық қорғау шараларын талқылау;
- қатысушылар дайындаған тәуекелдер карталары, іс-қимыл жоспарлары және басқа материалдар бойынша сарапшылық кері байланыс беру;
- өз мамандануы шеңберінде тақырыптық онлайн-кездесулер мен вебинарларға қатысу.
Қолдаудың мазмұны мен көлемі келіп түсетін сұрауларды, қатысушылардың қажеттіліктерін және жобаның келісілген міндеттерін ескере отырып айқындалады.
1.4. A1.4 және A2.1 шеңберіндегі сарапшылық қатысу
Академиялық семинар мен өңірлік конференция шеңберінде жекелеген тапсырмалар бойынша мынадай жұмыстар келісілуі мүмкін:
- цифрлық орнықтылық, қауіпсіздік, жеке өмірдің құпиялылығы және деректермен жауапты жұмыс істеу туралы баяндамалар мен материалдар дайындау;
- сарапшылық талқылауларға, тәжірибе алмасуға және жұмыс сессияларына қатысу;
- тиісті тақырыптарды білім беру бағдарламалары мен оқу материалдарына енгізу жөнінде ұсыныстар әзірлеу;
- цифрлық құқықтарды қорғау және цифрлық орнықтылықты арттыру жөніндегі ұсынымдарға мазмұндық ұсыныстар дайындау.
Тақырыптар, қатысу форматы және күтілетін нәтижелер сарапшының құзыретін ескере отырып, тиісті іс-шараларды дайындау барысында айқындалады.
1.5. Күтілетін жұмыс нәтижелері
Нақты тапсырмаға қарай сарапшы жұмысының нәтижелері мыналар болады:
- дайындалған презентациялар, практикалық тапсырмалар және өзге де оқу материалдары;
- өткізілген тақырыптық сессиялар, практикумдар және топтық жұмыс;
- үш басылымның (нұсқаулықтар мен әдістемелік құралдың) дайындалған және келісілген ескертулер бойынша пысықталған бөлімдері;
- егер тапсырмада көзделсе, консультациялық материалдар мен ұсынымдар;
- егер тиісті қатысу келісілсе, академиялық семинар мен өңірлік конференцияға арналған материалдар;
- LPRC нысаны бойынша орындалған жұмыс туралы есеп.
Нәтижелер тізбесі, жұмыс күндерінің саны, материалдарды ұсыну мерзімдері және оларды қабылдау тәртібі тиісті шарт пен техникалық тапсырмада белгіленеді.
2. Сарапшыға қойылатын талаптар
Көрсетілген міндеттерді орындау үшін мыналар қажет:
- цифрлық құқықтар және цифрлық қауіпсіздік мәселелері бойынша расталған сарапшылық жұмыс тәжірибесі;
- цифрлық орнықтылық, тәуекелдерді бағалау, аккаунттар мен онлайн-ресурстарды қорғау, жеке өмірдің құпиялылығы және деректермен қауіпсіз жұмыс істеу саласындағы білім мен практикалық дағдылар;
- тренерлік жұмыс, практикалық сабақтар өткізу және топтық талқылауларды фасилитациялау дағдылары;
- қолданбалы оқу материалдарын дайындау және ұсынымдарды журналистердің, ҮЕҰ-ның, азаматтық белсенділер мен заңгерлер қауымдастығының міндеттеріне бейімдеу қабілеті;
- халықаралық жобаларда және/немесе халықаралық ұйымдардың жобаларында жұмыс істеу тәжірибесі;
- оқыту өткізу және материалдарды сапалы дайындау үшін қажетті деңгейде орыс тілін меңгеру;
- басқа сарапшылармен бірлесіп жұмыс істеуге, ұлттық ерекшеліктерді ескеруге және келісілген мерзімдерді сақтауға дайындық.
Өтінімдерді қарау кезінде кандидат тәжірибесінің тапсырмалардың тақырыбы мен форматына сәйкестігін, ұсынылған жұмыстардың сапасын, тренерлік дағдыларын, міндеттерді орындауға уақыт бөлу мүмкіндігін және ынтымақтастық шарттарын ескеру көзделеді.
3. Ынтымақтастық форматы мен шарттары
Жұмыс жобаның тиісті іс-шаралары іске асырылатын кезеңде қызмет көрсету шарттары мен жеке техникалық тапсырмалар негізінде орындалады.
Материалдар дайындау және командамен өзара іс-қимыл қашықтан жүзеге асырылуы мүмкін. Өзбекстандағы іс-шараларға, сондай-ақ онлайн-іс-шараларға қатысу жоба күнтізбесіне сәйкес келісіледі.
Сарапшылық материалдар мен баяндамалардың жұмыс тілі — орыс тілі. Жоба шеңберінде әдістемелік құралдардың орыс және өзбек тілдеріндегі нұсқаларын дайындау көзделген; тілдік нұсқалармен жұмысты ұйымдастыруды жоба командасы келіседі.
Сыйақы мөлшері, қызмет құнын есептеу тәртібі, төлем жасау және келісілген шығыстарды өтеу шарттары тапсырманың мазмұны мен көлемін ескере отырып, шартта айқындалады.
Көрсетілген қызметтерді қабылдау шартта көзделген нәтижелердің, есептіліктің және орындалған жұмыстар актілерінің негізінде жүзеге асырылады. Дайындалған материалдарды пайдалану, нәтижелерге құқықтарды беру және құпиялылықты сақтау талаптары шартта бекітіледі.
4. Өтінім беру
Мүдделі кандидаттарға мына құжаттар мен мәліметтерді жіберу ұсынылады:
- Тиісті кәсіби тәжірибесі сипатталған түйіндеме.
- Дайындалған жарияланымдардың, оқу немесе талдамалық материалдардың үлгілері не оларға сілтемелер.
- Іс-шараларға қатысу және материалдар дайындау үшін уақыт бөлу мүмкіндігі туралы ақпарат.
Өтінім беру мерзімі: 2025 жылғы 14 тамызды қоса алғанда.
Өтінімдерді жіберу мекенжайы: info@lprc.kz.
Нақтылау сұрақтары бойынша байланыс: info@lprc.kz.
